DOLAR 32,3607 0.17%
EURO 34,4602 -0.71%
ALTIN 2.437,27-0,95
BITCOIN %
İstanbul
17°

AÇIK

02:00

İMSAK'A KALAN SÜRE

Kurtuluşun 101. yılı… İzmir’e bayrak diken süvarilerin hikayesi: Kemal’in askerleri
  • SkyHaber
  • Gündem
  • Kurtuluşun 101. yılı… İzmir’e bayrak diken süvarilerin hikayesi: Kemal’in askerleri
64 okunma

Kurtuluşun 101. yılı… İzmir’e bayrak diken süvarilerin hikayesi: Kemal’in askerleri

9.Eylül.2023 12:09, I Güncelleme:9 Eylül 2023 12:09

Kurtuluşun 101. yılı… İzmir’e bayrak diken süvarilerin hikayesi: Kemal’in askerleri

Yayınlama:9.09.2023 12:09,

Güncelleme:9 Eylül 2023 12:09

Bugün 9 Eylül… İzmir’in düşman işgalinden kurtuluşunun 101. Yıldönümü.

Kurtuluş Savaşı’nın en önemli gayesi İzmir’e girmekti. Çünkü 15 Mayıs 1919’da gerçekleşen İzmir’in işgali bütün yurdu yasa boğmuş ve 1. Dünya Savaşı’nın yorgunluğuna ve yenilgi psikolojisine rağmen milletin ayağa kalkmasına sebep olmuştu.

Kurtuluş Savaşı, bütün vatanı işgalden kurtarmayı hedefliyordu. Ancak İzmir sembol olmuştu. İzmir’in işgalinin halkta yarattığı sarsıntı bir maşeri vicdan haline gelmiş, birkaç gün sonra 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıkan Mustafa Kemal Paşa’nın ulusal bağımsızlık programıyla birleşerek asıl anlam ve hedefini bulmuştu: Ya İstiklal Ya Ölüm…

Dört yıllık kan, ateş ve ölüm pahasına 1919’da başlayan mücadele 9 Eylül 1922’de İzmir’in kurtarılması ve 18 Eylül 1922’de Anadolu topraklarında tek Yunan askerinin kalmamasıyla sona ermişti. Mudanya’da yapılan ateşkes ve bir yıl sonra Lozan Barış Antlaşması’yla tam bağımsız Türkiye’nin kurulmasıyla Milli Mücadele’nin askeri safhası sona erdi.

Milli Mücadele’nin askeri safhasının en sembolik anı da 9 Eylül sabahı İzmir’e giren Türk süvarilerinin kentin sembol noktalarına Türk bayrağını çekmesidir.

İzmir’in hükümet konağına bayrağı Yüzbaşı Şerafettin çekmişti. Onun hikayesini Dokuz Eylül Üniversitesi’nden Kemal Arı Odatv’ye yazmıştı.

“AH ONLAR NEREDEYDİ”

“Yıl 1922.

8 Eylül’ü 9 Eylül’e bağlayan dakikalardayız.

Gecenin koyu karanlığı…

İzmir büyük bir bekleyişte…

Gün boyu gözler; doğudan gelecek süvarileri beklemekten yorulmuş bir halde.

Ancak o yorgun gözlerde canlı bir umut ve heyecan var…

Her an Bornova sırtlarından süvariler bir rüzgar gibi akıp, kente giden ovaları, vadileri doldurabilirler…

Gün boyu kentte büyük bir hareketlilik yaşanmış…

Evet…

Gerçekten de İzmir’de Türkler sanki diken üzerinde bulunuyorlardı.

İzmir’de Türk kanı içmek için yemin etmiş Rum ve Ermeni çetelerinin her an saldırısı gerçekleşecek ve yoğun biçimde Türk katliamı yapılacak korkusu yaşanıyordu.

Türk Ordusu’na ait birkaç keşif uçağı, İzmir semalarında 8 Eylül gününün öyleden sonrasında uçtuğunda, uçakların üzerinde ay ve yıldızlı Türk bayrağını görenlerin yürekleri ağızlarına gelir gibi olmuştu.

Evet, işte İzmir’in mavi semalarına Türk bayrağının ay yıldızı düşmüştü…

Ancak süvariler?

Ah onlar, onlar neredeydi?

Nefesler tutulmuş; onca yıldır tutsak hayatı yaşayan İzmirliler, doğudan gelecek süvarileri sabırsızlıkla beklemeye başlamışlardı.

Ve sabahın ilk ışıkları…

Sabuncubeli’nin Manisa’ya bakan eteklerinde geceleyen Türk süvari birlikleri günün ilk ışıklarıyla birlikte kente girme kararı aldılar.

Ve önce, bütün Bornova Ovası’nı, ardından göğün mavisini yırtarak kulaklarda uğultular yaratan tek bir top ateşi bütün ufku kapladı…

İzmir semalarını yırtarak kentin üzerine serpilen top sesini duyan kulaklar, merakla bakışlarını Bornova sırtlarına doğru çevirdiler.

O an Yüzbaşı Şerafettin Bey üç bölükten oluşan müfrezesinin başında, atının sırtındaydı…

Atlarının üzerinde, ilk komutu bekleyen süvarilerin üzerine, gecenin çiği yağmıştı.

Ve genç yüzbaşı müfrezesine “ileri” komutunu verdi.

Bornova’ya doğru inen yollar, makilik bir araziden geçiyordu. O nedenle atların doludizgin ilerleme imkanı yoktu.

Bu nedenle süvariler atlarını tırısa kaldırmış olarak ilerliyorlardı. Böylece Bornova’nın doğuya bakan ilk sokaklarına ulaşıldı.

Süvariler Bornova sokaklarına girdiklerinde, üzerlerine çevrilmiş sinsi namlular ateş aldı. Küçük çatışmalar ve karşılıklı ateşlerden sonra, saat 9.30’da Bornova Hükümet Konağı’na girildi ve binaya Türk bayrağı çekildi.

Kurtuluşun 101. yılı… İzmir’e bayrak diken süvarilerin hikayesi: Kemal’in askerleri – Resim : 1

Türk bayrağının çekildiği aynı dakikalarda, İzmir Merkez Cami’nin minaresinden yanık ve heyecanlı bir ses ezan okuyordu.

Artık şanlı Türk bayrağı Bornova’dan İzmir’e doğru dalgalanıyor ve sanki İzmir ovalarını selamlıyordu.

Ancak durmak ne mümkün?

At sırtında bu kez, rüzgâr gibi bir koşturmaca başladı.

Hedef, Halkapınar üzerinden İzmir’di.…

Artık Türk süvarileri doludizgin, İzmir yollarında at koşturuyorlardı. Sanki her biri tarihin bin yıl önceki sayfalarından çıkmış, Anadolu’yu kendilerine yurt edinmek isteyen alperenler ve gazi akıncılardı.

Halkapınar’a gelindiğinde; ilerleyen Türk süvarilerinin üzerlerine çevrilen sinsi silahlar ateş kusmaya başladı.

Ve dört tane Türk süvarisinin bir anda alınlarında, göğüslerinde açıveren kandan kırmızı karanfillerle yere yığıldıkları görüldü. İnanılmaz biçimde, hepsinin kimi kapanmamış gözleri İzmir’e doğru bakıyordu.

Yüzbaşı Şerafettin Bey, derin bir elem içinde, İzmir’e doğru bakan bu yağız Anadolu çocuklarının; “Bizimle oyalanmayın, bir an önce İzmir’e girin” sözlerini sanki kulaklarında duyuyor gibiydi.

Genç yüzbaşının atı yaralanmıştı.

Ölen askerlerinden birinin atına atladı.

Ve derhal müfrezesine “Kılıç Çek” emri verdi.

Şimdi süvarilerin her biri bir fırtına gibi Alsancak Sokakları’nda esiyorlardı.

Bir çırpıda Kordonboyu’na çıktılar.

Denizde sayısız düşman gemisi kendilerini izliyordu.

Ve süvariler, üstleri başları toz toprak içinde; her birinin yağız çehreleri körfezin mavisine vurmuş biçimde ilerliyorlardı. Kordon’da nal sesleri çınlıyordu.

Bağırış, çağırış; sağa sola koşuşturma; sevinç, heyecan, korku, hınç, öfke; bütün bu duygular iç içeydi.

Derken süvariler Pasaport Karakolu’na yaklaştılar.

Birden bir çete elemanı kalabalığın içinden atılarak, elinde pimi çekilmiş bombayı Yüzbaşı Şerafettin’in atının ayaklarının altına attı.

Bomba bir anda infilak etti.

At bağırtılar ve kişnemeler arasında yere yığıldı.

Yüzbaşı Şerafettin ise, patlamanın ve patlama sonucu atın devrilmesi nedeniyle, yere kapaklanıp yuvarlandı.

Genç subayın boynundan alnına doğru derin bir yara vardı. Göğsüne de şarapnel parçaları isabet etmişti.

Atı ise; karnı parçalanmış, bağırsakları dışarı fırlamış, ağzı köpükler içinde can çekişiyordu.

Hemen arkadaşları Yüzbaşının yardımına koştular.

Buldukları bez parçasıyla apar topar yüzbaşının boynunu ve alnını sardılar.

Yüzbaşı kendine gelir gibi olmuştu.

Artık duracak an mı vardı ki!

Yüzbaşı yedekteki atlardan birine bindi. Ve dörtnal emri vererek, yıldırım hızıyla müfrezesiyle birlikte Borsa’ya doğru uzanan sokaklara daldılar.

Nefes nefese bir koşturma, at kişnemeleri, nal sesleri, kılıç şakırtıları; “Allah, Allah” sesleri…

Bir ara yollar karıştırılır gibi oldu.

Bu arada ağlayarak bir İzmirli genç karşılarına çıktı.

Genç, sevinç tufanı içinde süvarilerin atlarına sarılıyor, gözyaşlarına boğulmuş bir biçimde süvarilerin çizmelerini öpmeye çalışıyordu.

Bu genç İzmirli yolu şaşırmış süvarilere kılavuzluk etti. Saat 10.20 sıralarında Yüzbaşı Şerafettin önde, müfrezesi arkasında Konak Meydanı’na ulaşmışlardı.

Sağ tarafta Sarıkışla, sol taraflarında Hükümet konağı yer alıyordu. Dağlardan efeler inmiş, kendilerini karşılamışlardı.

Hükümet konağının balkonunda hala Yunan bayrağı dalgalanıyordu.

Kalabalık arasından koşarak biri geldi. Yanında getirdiği, elde dikilmiş bir bayrağı Şerafettin Bey’e verdi.

Yaralı halde bulunan Şerafettin, katlanmış bayrağı bir çırpıda yaralı göğsünün içine soktu.

Derken, Hükümet Konağı’nın yan kapıları kırıldı; sonra da ön kapısı arkadan açıldı.

Şerafettin Bey, yanında iki teğmeni ile birlikte atından atladı; koşar adım bir elinde kılıcı, ötekinde mavzeri merdivenleri çıktı.

Bir soluk sonrasında Hükümet Konağı’ndaydılar. Yüzbaşı Şerafettin Bey, arkadaşlarının yardımıyla; gönderdeki Yunan bayrağını indirdi. Göğsüne koyduğu şanlı Türk bayrağını göğsünden çıkardı.

Şerafettin Bey, bir anda; kanının bayrağına bulaştığını fark etti. Kırmızı bayrağına, kanının kırmızısı karışmıştı.

Ve o; o an şunları düşünüyordu:

“Kanımın bulaştığı bayrağıma, şimdi de gözyaşlarım bulaşıyor. Kanlı bayrağımı öpüyor, öpüyor, öpüyorum… Artık ölsek ne gam! İzmir’e ilk ulaşanlar biz olmuştuk ya!”.

İzmir Fatih’i Yüzbaşı Şerafettin Bey, İzmir’e süvarilerinin başında ilerlerken kim bilir ne derin duygular, heyecanlar ve düşler içindeydi.

O artık, bütün Türkiye’de “İzmir Fatihi” diye anılıyordu.

15 Eylül günü, Gazi Mustafa Kemal Paşa (Atatürk) düzenlenen bir törenle, İzmir’e ilk giren bu “fatih” e, Buhara Cumhuriyeti tarafından ünlü Türk Hükümdarı Timur’un göndermiş olduğu kılıcı kuşattı. Ona ayrıca “İzmir” adını verdi.

Yüzbaşı Şerafettin Bey’in adı, artık Şerafettin İzmir’di…

Bugün 9 Eylül…

Kordon’da ya da Konak Meydanı’nda geziniyorsanız, bir an durun…

Kalabalıktan ve gürültüden uzaklaştırabiliyorsanız, kulağınızı rüzgarın sesine verin…

Emin olun at kişnemelerini, haykırışları, patlayan bomba ve mavzer seslerini sonra da güzel İzmir’den bütün Türkiye’ye ve oradan da dünyaya yayılan Zafer Türkülerini duyacaksınız:

İzmir’in dağlarında çiçekler açar

Altın güneş orda sırmalar saçar…

Bozulmuş düşman yel gibi kaçar,

Yaşa Mustafa Kemal Paşa yaşa,

Adın yazılacak mücevher taşa…”

“BALKONA ŞANLI BAYRAĞIMIZI ÇEKTİM”

Kemal Arı’nın kaleme aldığı Yüzbaşı Şerafettin’in öyküsü kendi hatıratında da şöyle dile getirilir:

“2. Süvari Tümeni, 4. Alay komutan vekiliydim. 8/9 Eylül gecesini Manisa ve Bornova arasındaki Sabuncu Boğazı’nda geçirdik. Eylül’ün 9’uncu günü alelsabah harekete geçtik. Bornova kuzeyine yaklaştığımız zaman üzerimize hafif bir piyade ateşi açıldı. Mukabeleye lüzum görmeyerek Bornova’ya girdim.

İki bölüğümle İzmir’e doğru süratle yürüyüşe geçtim.. …Mersinli’yi geçtikten sonra Tuzakçıoğlu fabrikasının önüne geldiğimizde fabrikadan üzerimize ateş edildi. Dört askerim burada şehit oldu. Daha sonra kılıçları çektirdim ve Punta’ya (Alsancak) doğru yürüdüm.

Punta istasyonu köşesinden hareketle Kordonboyu’na çıktık. Pasaport dairesinin önüne geldiğimizde, belinde kayışı ve kasaturası, elinde silahı olan bir sivile silahını bırakmasını söyledim. “Bırakmam” diyerek elindeki bombayı üzerime attı,… …atımın karnı parçalandı ve öldü; ben de iki yerimden yaralandım. Süratle yürüyüşe devam ettik. Hükümet konağına geldik. Kapılar kapalıydı. Yan kapıdan girerek cephedeki kapıyı açtık; balkona şanlı bayrağımızı çektim.”

“İZMİR’E İLK BAYRAK ÇEKEN TEĞMEN”

Sözcü yazarı Aytunç Erkin de Yüzbaşı Hamdi Yurteri’yi köşesine taşımıştı.

“Kabirin taşında şu yazıyor:

‘İzmir’e ilk bayrak çeken teğmen…’

104 amiral açıklamasının tartışmaları sürerken geçen hafta başladığım bir kitap beni 99 yıl önceye götürdü… Gazeteci-yazar Yaşar Aksoy’un ‘İstiklal Süvarisi/İzmir’in Kurtuluşu/Ali Rıza Akıncı’nin Hatıratı/Kırmızı Kedi Yayınevi’ kitabını okurken ‘vatan’ üzerine bir kez daha düşündüm!

Sonra…

9 Eylül’de Hükümet Konağı’na bayrak çeken Teğmen Hamdi Yurteri geldi… 9 Eylül 1922’de Sarıkışla’ya bayrak çeken Yüzbaşı Zeki Doğan da peşinden hücrelerime doğru ilerledi… Üsteğmen Fikret Yüzatlı, Milis Yüzbaşısı Abdurrahman Özgen, Kadifekale’ye bayrak çeken Teğmen Besim Kurter, Üsteğmen Zekai Kaur vs… Zaman tünelinde devrime yolculuk gibi! Teşekkürler Yaşar Aksoy…

SÜVARİ TEĞMENİ

Ali Rıza Akıncı… Konya’da doğdu! İstihkam Yüzbaşısı Halil Bey’in oğlu. Asteğmen olarak orduya katıldı. Birinci Dünya Savaşı’nda Arabistan, Gazze ve Filistin-Kudüs cephelerinde çarpıştı. Şam bozgunundan sonra Konya’ya döndü. Osmanlı İmparatorluğu parçalanırken Konya’da Hapishane Müdürü olan Ali Rıza Bey, ülkesinin içine düştüğü esarete dayanamadı ve ulusal direniş çetelerine katıldı. ‘Yeşil Ordu’ saflarında düşmana karşı mücadeleye başladı. Daha sonra Mustafa Kemal Paşa’nın başlattığı milli mücadeleye TBMM Orduları’na katıldı. Yeni görevi: Süvari Teğmeni… Büyük Taarruz’a katıldı… 1 Eylül Uşak’ın kurtuluşundan itibaren düşman pençesinden kurtulan Batı Anadolu şehir ve kasabalarına en önde giren bir süvari olarak parladı.

Fahrettin Altay Paşa komutasındaki 5. Süvari Kolordusu’na bağlı Albay Zeki Soydemir komutasındaki 2. Süvari Tümeni 4. Alay 2. Takım Komutanı’ydı. O şanlı günde, 9 Eylül 1922’de, İzmir’e ilk giren öncü süvarilerin en başındaydı. Takımından Antalyalı Hakkı, Nevşehirli Ahmet ve Akşehirli Mehmet isimli üç askerini Halkapınar’da şehit verdikten sonra, Konak Meydanı’na ilk ulaşan Türk subayları arasında bulundu. Bölük Komutanı Yüzbaşı Şerafettin, Teğmen Hamdi’yle birlikte Türk Bayrağı’nı Hükümet Konağı’na çektiler.

Sonra mı?

Onu da kitaptan okuyun ve devrimcilerin vatan topraklarına bağlılığını anlayın!”

Skyhaber

En az 10 karakter gerekli


HIZLI YORUM YAP
300x250r
300x250r